Inefficiëntie geeft veerkracht

In maart 2020 liep de zorg in Nederland tegen een levensgroot probleem aan. Het coronavirus had een reuzenvoet op Nederlandse bodem gezet en de ziekenhuizen liepen vol. Het aantal ziekenhuizenbedden was simpelweg te klein en kon niet snel worden opgeschaald. Coronapatiënten werden over de grens in Duitse ziekenhuizen geplaatst, waar wel voldoende capaciteit was. Duitse ziekenhuizen hebben namelijk 30 IC-bedden op 100.000 inwoners, Nederland plaatst daar 6,5 IC-bedden per 100.000 inwoners tegenover.

De efficiënt ingerichte Nederlandse zorg kon de onverwachte virusgolf niet aan. In het ‘zuunige’ Zeeland zouden ze zeggen: ‘geen bed teveel hoor’! Economen hebben ons immers voorgerekend dat efficiëntie de weg vooruit is. Verspilling en daarmee extra maatschappelijke kosten moeten te allen tijde worden voorkomen. Dat heeft echter ook een prijs: het gaat ten koste van regelruimte. Je haalt de vangrails van de maatschappelijke dienstverlening van de weg. Zeker in een wereld vol onzekerheden.

Inefficiëntie omarmen

In eigen huis omarmen we een stukje inefficiëntie. Elk jaar dat we onze auto niet in de prak rijden, ons huis niet affakkelt en dat we gezond van lijf en leden blijven kunnen we onszelf afvragen of we geen geld over de balk hebben gesmeten aan allerlei zinloze verzekeringsproducten. We zouden kunnen denken dat we meer geld hadden overgehouden voor leuke en nuttige zaken wanneer we onszelf niet verzekeren. Niets is minder waar. We nemen allemaal de kosten voor die verzekeringen voor lief. Het geeft ons namelijk een zekere robuustheid en veerkracht voor als zich een onverwacht risico aandient.

De waarde van gecontroleerde inefficiëntie

Moeten we in de publieke sector ook niet een stukje inefficiëntie organiseren? We maken onszelf een stuk robuuster voor onverwachte gebeurtenissen. We staan dan paraat als zaken anders lopen dan verwacht. Of het nu gaat om het aantal IC-bedden, het voorkomen van wachtlijsten, het aantal opvangplekken voor asielzoekers, etc. We deinen beter mee op de onvoorspelbare golven van de maatschappij. We zijn veerkrachtiger. Een ander voordeel: de overheid kan leveren op het moment dat de maatschappij dat van haar vraagt. Dat geeft vertrouwen. Er is echter wel een prijs: we moeten bereid zijn om te  investeren in inefficiëntie.

Wil je meer weten over veerkracht en leren hoe je jouw gemeentelijke organisatie veerkrachtiger maakt?

Kom op 28 september 2023 naar de Public Class over veerkracht van het Stolwijk Kennisnetwerk. Meld je dan hier aan! Deelname is gratis.