Reinier beantwoordt: Is de accountant ook fraudespecialist?

Als accountants zijn we primair verantwoordelijk voor een ‘deugdelijke controle’ van de jaarrekening. Mijn collega’s en ik toetsen aan de norm en signaleren eventuele onregelmatigheden. Maar daar houdt het niet op. Daar begint het pas: het speurwerk. Zijn we daarmee ook fraudespecialist? Ja, een deel van mijn collega’s en ik wel. Ik leg je uit waarom.

Door Reinier Gosselink-Wolbrink, Accountant

Verantwoordelijk zijn voor een deugdelijke controle van de jaarrekening wil zeggen dat ik als accountant de Controlestandaarden (COS 240 en 250) die speciaal voor de accountant zijn ontwikkeld juist en volledig toepas en dat ik mijn werkzaamheden goed documenteer. Ik toets aan de norm die is vastgelegd in wetten en regelgeving die geldt voor de certificering van het specifieke document (vaak de jaarrekening).

Leg je de inhoud van het document naast de norm, dan zie je – zeker met de nodige jaren ervaring op zak – al vrij snel of er afwijkingen zijn. Dat hoeft niets schrikbarends te zijn, maar je gaat speuren: gaat het om een onvolkomenheid of kan het fraude zijn? En gaat het dan om boekhoudkundige zaken, fiscaliteit, mogelijke verduistering door een medewerker of externe partij of iets anders?

Frauderisico’s en -factoren

Controlewerkzaamheden van een accountant en frauderisico’s zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daarbij focussen mijn collega’s en ik op de 3 frauderisicofactoren uit de fraudedriehoek:

• Gelegenheid > Wat kan er mis kan gaan en welke mogelijkheid is er voor iemand om iets onrechtmatigs te doen?
• Druk > Zijn er omstandigheden waardoor iemand zich gedwongen kan voelt om iets onrechtmatigs te doen?
• Rationalisatie > Kan het zijn dat iemand iets onrechtmatigs wil doen, maar het rechtvaardigt met bijvoorbeeld ‘het is maar voor even’ of ‘ik vind dat ik er recht op heb’?

Recherchetalent

Ben je dan een soort van politieagent? Nou nee, je bent meer een “speurneus”. Je moet ervan houden om dingen te vinden die onmogelijk lijken, kunnen observeren, nieuwsgierig maar toch ook bedachtzaam zijn, geduld hebben, doordachte open (door)vragen kunnen stellen, overzicht hebben en houden en de procesvoorschriften netjes kunnen volgen.

Accountant én fraudespecialist

Binnen onze organisatie beschikt een flink aantal accountants over de eerdergenoemde talenten en eigenschappen. Maar gecombineerd met de nodige werk- en levenservaring komen ze het sterkst uit de verf. Dan heb je immers meer voedingsbodem voor het meedenken met strategische en operationele doelstellingen van klanten en toekomstgericht adviseren. Twee aspecten die we enorm belangrijk vinden.

Vandaar dat een groot deel van onze ervaren accountants in 2023 en 2024 een opleiding tot fraudespecialist heeft voltooid. In elk controleteam van Stolwijk Kelderman is daarmee nu een fraudespecialist actief, om klanten bewust te maken van de frauderisicofactoren. Fraude 100% voorkomen kunnen we niet, maar we kunnen het wel bespreekbaar maken en helpen de kans erop te minimaliseren. Want je wilt niet weten hoe desastreus de gevolgen van fraude voor een organisatie kunnen zijn.

Reinier Gosselink-Wolbrink

Accountant
T +31 (0)6 1001 4420
E r.gosselink@stolwijkkelderman.nl