Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige ziekte wordt volledig afgeschaft

Als werkgever kon je tot nu toe rekenen op een compensatie als je een zieke medewerker na twee jaar moest ontslaan en een transitievergoeding moest betalen. Dat verandert. De overheid schrapt de compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige ziekte volledig. De Raad voor de Rechtspraak heeft hier recent kritisch advies over uitgebracht en wijst op serieuze risico’s: meer rechtszaken, financiële druk op het mkb en hernieuwde onduidelijkheid over slapende dienstverbanden. In dit artikel lees je wat er precies verandert, wanneer dat ingaat en wat je als werkgever kunt verwachten.

Wat verandert er met de Nota van Wijziging?

Het wetsvoorstel dat de compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige ziekte aanpaste, was oorspronkelijk bedoeld om de regeling te beperken tot kleine werkgevers. Via een Nota van Wijziging gaat de wetgever nu een stap verder: de compensatieregeling verdwijnt helemaal.

Concreet gaat het om twee regelingen die komen te vervallen:

• De Compensatieregeling LAO: de regeling die werkgevers compenseerde voor de transitievergoeding bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid.
• De Compensatieregeling BE: de regeling die compensatie bood bij beëindiging van de onderneming.

De inwerkingtreding was aanvankelijk gepland op 1 juli 2026. Dat is uitgesteld naar 1 januari 2027. Als werkgever heb je dus nog enige tijd om je voor te bereiden, maar de richting is duidelijk.

Slapende dienstverbanden: een terugkerend probleem

De afschaffing van de Compensatieregeling LAO brengt een oud vraagstuk terug: wat doe je als werkgever met een medewerker die al meer dan twee jaar ziek is en niet meer terugkeert?

In de praktijk kozen veel werkgevers er in het verleden voor om het dienstverband niet te beëindigen, juist om de transitievergoeding te vermijden. Dat leidde tot zogenoemde slapende dienstverbanden: contracten die formeel voortduren, maar waarbij de medewerker al lang niet meer werkt. De compensatieregeling was destijds mede ingevoerd om dit probleem op te lossen. Werkgevers konden immers hun betaalde transitievergoeding terugkrijgen.

Nu die compensatie verdwijnt, wordt de afweging voor werkgevers opnieuw lastiger. De Raad voor de Rechtspraak verwacht dat er onduidelijkheid ontstaat over de vraag of medewerkers aanspraak kunnen maken op een vergoeding ter hoogte van de transitievergoeding als de werkgever weigert mee te werken aan beëindiging van het dienstverband. Dat leidt naar verwachting tot meer rechtszaken.

Forse financiële druk op het mkb

Voor kleine werkgevers die hun bedrijf beëindigen, heeft de afschaffing van de Compensatieregeling BE directe financiële gevolgen. Zij moeten de volledige transitievergoeding zelf betalen, zonder enige vorm van compensatie.

Bij de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans was juist voorzien dat deze verplichting ongewenste gevolgen zou kunnen hebben. Toen werd al gewaarschuwd dat werkgevers in dat geval mogelijk hun pensioenvoorziening zouden moeten aanspreken om aan hun verplichtingen te voldoen. De Raad voor de Rechtspraak constateert dat de Nota van Wijziging hier geen aandacht aan besteedt en adviseert de wetgever dit knelpunt alsnog op te nemen.

Als ondernemer in het mkb is het verstandig om nu al in kaart te brengen wat een eventuele bedrijfsbeëindiging jou zou kosten aan transitievergoedingen. Zo kom je niet voor onverwachte verrassingen te staan.

Advies van de Raad van State: schrap de verplichte transitievergoeding

De Raad van State stelde al in september 2025 een fundamentelere oplossing voor. In plaats van de compensatieregeling aan te passen of af te schaffen, verdient het overweging om de verplichte transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid helemaal te schrappen. Daarmee zou de compensatieregeling overbodig worden en verdwijnen de prikkels voor slapende dienstverbanden.

Uit de Nota van Wijziging blijkt niet dat de wetgever dit advies serieus heeft overwogen. De Raad voor de Rechtspraak vindt dat opvallend en adviseert om dit punt alsnog toe te lichten in de toelichting bij de Nota van Wijziging.

Wat betekent dit voor jou als werkgever?

De afschaffing van de compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid heeft directe gevolgen voor je personeelsbeleid en je financiële planning. Houd rekening met het volgende:

• Heb je een medewerker die al lang ziek is en waarschijnlijk niet terugkeert, bespreek dan tijdig met een jurist of HR-adviseur welke stappen je kunt zetten voor 1 januari 2027.
• Ben je als kleine werkgever bezig met een bedrijfsbeëindiging, zorg dan dat je de kosten van eventuele transitievergoedingen meeneemt in je financiële planning.
• Verwacht meer onzekerheid en mogelijk ook meer juridische procedures rondom slapende dienstverbanden. Het is belangrijk dat je goed gedocumenteerde afspraken hebt met langdurig zieke medewerkers.
• Volg de verdere wetgevingsontwikkelingen, want het is mogelijk dat de Nota van Wijziging nog wordt aangepast naar aanleiding van de adviezen van de Raad voor de Rechtspraak.

De situatie vraagt om proactief handelen. Wacht niet tot de wet in werking treedt, maar maak nu al de balans op voor je eigen organisatie.

Bron: Salaris Vanmorgen