Boetes schijnzelfstandigheid – Per 2026 legt de Belastingdienst ze weer op

Vanaf 1 januari 2026 mag de Belastingdienst opnieuw boetes opleggen aan bedrijven die zzp’ers onterecht als zelfstandige inhuren. De huidige boetepauze bij schijnzelfstandigheid loopt eind 2025 af. Daarmee verdwijnt de “zachte landing” die werkgevers de afgelopen jaren nog wat ruimte gaf.

Werk je met zzp’ers? Dan is dit hét moment om te checken of jouw samenwerking klopt met de regels. Wie wacht tot 2026, loopt risico op boetes, naheffingen en reputatieschade.

Wat betekent het einde van de boetepauze voor werkgevers?

In 2025 geldt nog een overgangsjaar, maar daarna is het gedaan met de soepelheid.

Vanaf 1 januari 2026:

• kan de Belastingdienst weer direct boetes opleggen bij schijnzelfstandigheid;
• vervallen de versoepelingen in controle en onderzoek;
• wordt handhaving weer een vast onderdeel van het toezicht.

Kort gezegd: de Belastingdienst gaat vanaf 2026 weer actief controleren op schijnzelfstandigheid.

Waarom wil het kabinet schijnzelfstandigheid aanpakken?

Volgens staatssecretaris Heijnen is koersvastheid nodig. Bedrijven hebben inmiddels voldoende tijd gehad om zich voor te bereiden aan de regels. Een verlenging zou volgens hem:

• goed gedrag van organisaties ontmoedigen;
• het sociale en fiscale stelsel verder onder druk zetten;
• de solidariteit op de werkvloer ondermijnen;
• en honderden miljoenen aan Europese subsidies in gevaar brengen.

Het doel is helder: gelijke regels voor iedereen. Wie in loondienst werkt, mag niet concurreren met een zelfstandige die onder dezelfde voorwaarden minder afdraagt.

Wat verandert er in de handhaving vanaf 2026?

Vanaf dat moment geldt weer de volle handhaving. De Belastingdienst hoeft niet langer te beginnen met een bedrijfsbezoek of zich te beperken tot recente perioden.

Dat betekent:

• boetes zijn weer toegestaan bij vastgestelde schijnzelfstandigheid;
• onderzoeken kunnen ook eerdere jaren omvatten;
• toezicht wordt structureel onderdeel van het beleid.

Zo wil het kabinet oneerlijke concurrentie voorkomen en meer duidelijkheid bieden over wat een echte arbeidsrelatie is.

Wat zijn de risico’s als Nederland het beleid niet doorzet?

Een belangrijk risico ligt bij het Europese Herstel- en Veerkrachtfonds (HPV). Daarin is afgesproken dat Nederland de handhaving vanaf 2025 normaliseert.

Een verlenging van de boetepauze zou kunnen leiden tot een korting tot €600 miljoen op Europese steun. Dat geld is al begroot, waardoor uitstel direct gevolgen zou hebben voor de rijksbegroting.

Hoe kun je als werkgever nu al voorbereid zijn?

Gebruik 2025 om te controleren of de inzet van zelfstandigen binnen jouw organisatie voldoet aan de regels. Let op:

• Is de zzp’er echt zelfstandig, of lijkt de samenwerking op loondienst?
• Is er sprake van gezag of vaste werktijden?
• Doet de zzp’er structureel werk dat ook werknemers uitvoeren?

Door dit tijdig te toetsen, voorkom je correcties en mogelijke boetes in 2026.

Meer informatie over de regels en criteria vind je op de website van de Belastingdienst over schijnzelfstandigheid.

Wil je weten hoe je dit in de praktijk aanpakt?

Op 28 oktober geven onze collega’s fiscalist Tarik Jansen en arbeidsjuriste Laura van Alst een gratis webinar: Werken met zelfstandigen – actuele ontwikkelingen.

Zij nemen je mee in de laatste inzichten rondom schijnzelfstandigheid, de nieuwe regels vanaf 2026 en praktische aandachtspunten voor jouw organisatie.

Een mooie kans om goed voorbereid te zijn en direct antwoord te krijgen op je vragen.

De tijd van uitstel is voorbij

Vanaf 2026 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid. Werkgevers die hun contracten en werkwijze nú op orde brengen, staan sterker wanneer de controles starten. Wie wacht, loopt onnodig risico.

Bron: Accountancy Vanmorgen