Verandering biedt kansen
Home / Blogs / Zakelijk lenen: wanneer is een lening onzakelijk en wat zijn de fiscale risico’s?
Als dga lenen van je bv kan een manier zijn om privé-uitgaven te financieren. Bijvoorbeeld voor het (ver)bouwen van een huis of de aanschaf van een auto. Ook leningen tussen andere ‘gelieerde verhoudingen’, zoals tussen moeder- en dochtermaatschappijen, familieleden of vrienden, komen in de praktijk geregeld voor. Dit lijkt vaak eenvoudig, maar er schuilen fiscale risico’s als de Belastingdienst zo’n lening aanmerkt als ‘onzakelijk’. Fiscalist Joreen Stegeman legt je uit wat een zakelijke lening is, hoe je voorkomt dat een lening fiscaal wordt geherkwalificeerd en wat de gevolgen zijn als een lening toch onzakelijk blijkt.
Door Joreen Stegeman, Fiscalist
Civielrechtelijk is sprake van een lening als de geldgever de verplichting heeft om geld ter beschikking te stellen en de geldnemer de verplichting heeft om dit bedrag terug te betalen. In principe is daarmee iedere terugbetalingsverplichting een lening.
Soms ziet de Belastingdienst een lening niet als een echte lening, maar als een vorm van kapitaal. Dit is het geval bij:
Fiscale herkwalificatie van een lening heeft aanzienlijke gevolgen voor de fiscale verwerking. Civielrechtelijk blijft het wel een lening, maar de Belastingdienst behandelt deze anders:
En heeft de Belastingdienst een ‘lening’ eenmaal gekwalificeerd als informele kapitaalstorting, dan kun je dat niet meer terugdraaien naar een zakelijke lening.
Gaat het om een lening tussen gelieerde partijen en is géén sprake van een bodemlozeputlening, schijnlening of deelnemerschapslening? Toets dan of de lening zakelijk is.
Een lening aan een gelieerde partij is zakelijk, als deze voldoet aan het ‘at arm’s length’-principe. Dit principe houdt in dat een onafhankelijke derde de lening onder dezelfde voorwaarden en omstandigheden zou aangaan. Zou een onafhankelijke derde het risico bij de lening te groot vinden, dan is sprake van een ‘onzakelijke lening’.
In principe wordt de zakelijkheid van een lening beoordeeld op het moment van aangaan van de lening. Maar let op: naleving van de overeengekomen voorwaarden gedurende de looptijd van de lening is van belang. Een zakelijke lening kan anders alsnog onzakelijk worden.
De zakelijkheid van een lening is afhankelijk van een groot aantal factoren. Belangrijke factoren die in jurisprudentie naar voren komen:
De beoordeling van zakelijkheid is maatwerk. Het is verstandig om vóór het opstellen of wijzigen van een leningsovereenkomst advies in te winnen van een jurist en/of fiscalist.
De Belastingdienst beoordeelt of de overeengekomen rente van een lening zakelijk (lees ‘gangbaar en realistisch’) is. Is dat niet het geval, dan kan de Belastingdienst een andere rente vaststellen. Het renteverschil wordt verwerkt in de fiscale winstberekening.
Acht de Belastingdienst een aanpassing van de rente onvoldoende of onmogelijk om het risico te compenseren, dan kan deze de lening als onzakelijk aanmerken en volgen er correcties.
Bijvoorbeeld: heeft een vennootschap de lening verstrekt lening verstrekt aan de natuurlijk persoon als aandeelhouder, dan kan de lening worden gezien als uitgekeerd dividend. En dit dividend is belast als inkomen voor de Inkomstenbelasting. Als dit inkomen niet is opgegeven in de aangifte legt de Belastingdienst een hogere aanslag op met belastingrente en eventueel een boete.
Als sprake is van een onzakelijk lening, is een eventueel afwaarderingsverlies op deze lening fiscaal niet aftrekbaar voor de Vennootschapsbelasting of Inkomstenbelasting.
Kwijtschelding van een oninbare lening door de moedermaatschappij aan haar deelneming wordt gezien als een kapitaalstorting. Zo’n informele kapitaalstorting verhoogt het opgeofferde bedrag van de deelneming of verkrijgingsprijs.
En kwijtschelding van een onzakelijke lening die de deelneming heeft verstrekt aan diens moedermaatschappij, kan als winstuitdeling worden aangemerkt.
De lening kan fiscaal worden gezien als een informele kapitaalstorting of verkapte winstuitdeling. Een verkapte dividenduitkering aan een natuurlijk persoon die aandeelhouder is, is belast met Inkomstenbelasting tegen maximaal 31% (in 2026).
Een te hoge rente is alleen aftrekbaar als deze zakelijk is. Een te lage rente kan de Belastingdienst corrigeren naar een zakelijke rente. Is fiscaal sprake van kapitaalverstrekking, zoals bij een schijnlening of bodemlozeputlening, dan is de rente zelfs helemaal niet aftrekbaar.
Wanneer bewust en uit vrijgevigheid een lagere rente wordt afgesproken dan een onafhankelijke derde zou doen, dan kan de Belastingdienst dit zien als schenking. Mogelijk is er dan aangifte schenkbelasting nodig en is schenkbelasting verschuldigd.
Wat kun je nu zelf doen om te voorkomen dat de Belastingdienst een lening als onzakelijk aanmerkt en correcties, naheffingen en/of boetes oplegt? Een aantal tips:
Heb je vragen over een zakelijke lening? Heb je hulp nodig bij het opstellen van een overeenkomst of vestigen van zekerheden? Bel of mail me gerust. Mijn collega’s en ik helpen je graag.
Fiscalist T +31 (0)314 369 111 E joreenstegeman@stolwijkkelderman.nl
Actueel
Behoud van handhavers: herken de signalen voordat jonge collega’s afhaken
Modelarbeidsovereenkomst gebruiken? Voorkom deze proeftijd missers
Strategische personeelsplanning begint klein
Deel dit bericht
Nog niet uitgelezen?
Gemeenten investeren veel tijd en geld in het werven van nieuwe handhavers. Dat is hard nodig, want de arbeidsmarkt is krap en de vraag naar boa’s blijft groeien. Tegelijkertijd speelt er een minstens zo grote uitdaging: het behouden van jonge medewerkers. Want wat heb je aan een succesvolle wervingscampagne als nieuwe collega’s na enkele jaren […]
Een naam invullen, het salaris aanpassen en een nieuwe einddatum opnemen. Klaar? Niet altijd. Een bepaling uit je modelarbeidsovereenkomst kan bij de ene medewerker geldig zijn en bij de andere niet. Vooral bij de proeftijd gaat dat regelmatig mis, soms met juridische consequenties. Arbeidsjurist Claudia bespreekt 4 uitspraken en laat zien wat je vóór het […]
Veel werkgevers weten precies welke vacature vandaag openstaat. Maar welke rol over een jaar kwetsbaar wordt? Welke kennis vooral bij één medewerker zit? Of welke vaardigheden straks nodig zijn om het werk goed te blijven doen? Dat gesprek komt vaak pas op tafel als de druk al voelbaar is. Strategische personeelsplanning helpt om eerder vooruit […]
Veel organisaties denken dat de voorbereiding op de Wet loontransparantie begint bij een rapportage. In de praktijk zie ik dat de eerste uitdaging veel eerder ontstaat. Niet bij de cijfers, maar bij de gegevens waarop die cijfers straks zijn gebaseerd. Als functies, salarissen of afdelingen niet goed zijn vastgelegd, wordt uitleggen ineens lastiger dan rapporteren. […]
HR processen optimaliseren klinkt voor veel organisaties als een technisch vraagstuk. Eén systeem kiezen, processen digitaliseren en klaar. In de praktijk werkt het zelden zo eenvoudig. Zeker bij organisaties waar veel processen starten en eindigen bij HR. Hier zie je dan ook vaak dat HR vast zit in uitzonderingen, controles en handmatig herstelwerk. Technologie helpt […]
© 2026 - Stolwijk Kennisnetwerk