Wat is de status van de tegenbewijsregeling box 3?

De status van de tegenbewijsregeling box 3 houdt veel mensen bezig. Zeker wie vermoedt de afgelopen jaren te veel box-3-belasting te hebben betaald. De staatssecretaris heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over waar de Belastingdienst nu staat met het rechtsherstel. We hebben het op hoofdlijnen voor je samengevat. Dit geeft je meer duidelijkheid over formulieren, verwerking en timing.

Status tegenbewijsregeling box 3 2025/2026

Wordt de Wet werkelijk rendement box 3 op tijd aangenomen, dan gaat deze gelden per 1 januari 2028. Tot dat moment blijft de Belastingdienst werken met een box 3 gebaseerd op forfaitaire rendementen. Wel kun je via de tegenbewijsregeling aantonen dat je werkelijke rendement lager was.

Het tegenbewijs voor die tegenbewijsregeling lever je nu nog aan via het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement. Tot en met 8 december 2025 heeft de Belastingdienst ruim 476.000 OWR-formulieren ontvangen. Wiens werkelijke rendement in box 3 lager is dan het forfaitaire rendement dat de Belastingdienst heeft toegepast kan aanvullend rechtsherstel krijgen. Daarbij kun je denken aan een lagere aanslag of een vermindering met teruggaaf.

Wie komt in aanmerking voor rechtsherstel?

Gezien de bewerkelijkheid en de huidige status van de tegenbewijsregeling box 3 richt de Belastingdienst zich nu eerst op:

• box-3-aangiften vanaf 2017;
• waarvan de aanslag op 24 december 2021 nog niet onherroepelijk vaststond of was vastgesteld;
• en waarvoor tijdig bezwaar is gemaakt of een verzoek om ambtshalve vermindering is ingediend, of waarvoor dit alsnog kan.

Deze groep heeft sinds half juli circa 2,8 miljoen brieven ontvangen. Daarin staat het per jaar berekende forfaitaire rendement (op basis van de oorspronkelijke aangifte) en uitleg over het gebruik van het OWR-formulier. Met deze informatie kunnen de belastingplichten een vergelijking maken met het eigen berekende werkelijke rendement en zelf beoordelen of het zinvol is om actie te ondernemen binnen de tegenbewijsregeling.

Verwerking OWR‑formulier

Na ontvangst doorloopt elk OWR-formulier eerst een geautomatiseerde toets. Stelt die vast dat de belastingplichtige in beginsel in aanmerking komt voor rechtsherstel, dan volgt de berekening van het werkelijke rendement. Dat leidt tot:

• een nieuwe definitieve aanslag, of
• een verminderingsbeschikking,
• al dan niet met een belastingteruggave.

De verwerking is in het najaar van 2025 gestart. De Belastingdienst werkt per belastingplichtige van het oudste naar het jongste nog openstaande jaar, beginnend bij de oudste openstaande jaren vanaf 2017. Vanaf maart 2026 volgen de overige jaren. Ook dat is een belangrijk onderdeel van de status van de tegenbewijsregeling box 3.

Definitieve aanslagen en verjaring

Omdat aanslagen binnen 3 jaar na afloop van het belastingjaar moeten worden vastgesteld (verlengen kan alleen bij uitstel), heeft de Belastingdienst voor onder meer 2021 en 2022 al definitieve aanslagen opgelegd. Dit om verjaring te voorkomen. Wie in deze aanslagen een box-3-bedrag heeft, kan alsnog een OWR-formulier indienen.

Buitenlands vastgoed en voorkomen dubbele belasting

Voor buitenlands vastgoed geldt voorkoming van dubbele belasting. De systemen vergelijken in die gevallen automatisch drie uitkomsten:

• de 2 forfaitaire berekeningswijzen
• de berekening op basis van werkelijk rendement (OWR)

De Belastingdienst past vervolgens altijd de laagste aanslag toe.

Kans op hoger verzamelinkomen

Houd er wel rekening mee dat een hoger vastgesteld werkelijk rendement kan leiden tot een hoger verzamelinkomen, met mogelijke gevolgen voor inkomensafhankelijke regelingen. Wie dat risico niet wil, kan ervoor kiezen géén OWR in te dienen.

Heb je toch een OWR ingediend en leidt dit tot een hoger verzamelinkomen waar je het niet mee eens bent, dan kun je bezwaar maken of een verzoek tot navordering indienen. De Belastingdienst zegt in zulke gevallen maatwerk toe.

Belastingrente en timing van het OWR‑formulier

Wat belastingrente betreft blijft de regel: rente wordt alleen vergoed als het OWR-formulier binnen is vóór de dagtekening van de definitieve aanslag. Die lijn verandert niet, ondanks knelpunten in de timing en de huidige status van de tegenbewijsregeling box 3.

Bron: Taxence