Verandering biedt kansen
Home / Blogs / Optimale leertrajecten? Denk ook aan leervoorkeuren
Je richt een leer- en ontwikkeltraject in voor een medewerker, maar ziet na een tijdje nog weinig effect. Heb je er wel eens bij stilgestaan dat dit zou kunnen komen doordat de manier waarop iemand graag leert anders is dan hoe je het leerproces nu hebt georganiseerd? Kort wat over die verschillende leervoorkeuren en een aantal tips.
Door Maxime Profijt, Arbeids- en Organisatiepsycholoog
Zoveel mensen, zoveel wensen, ook qua leervoorkeuren. Weet wat iemands voorkeur is en je kunt hem nog effectiever helpen leren en ontwikkelen. Een leestip hiervoor is het boek ‘Liefde voor Leren’ van Manon Ruijters, Hoogleraar leren, ontwikkelen en gedragsverandering aan de VU.
In haar boek onderscheidt Ruijters verschillende leervoorkeuren. Haar theorie benadrukt dat effectieve leerervaringen ontstaan wanneer je de juiste match maakt tussen iemands leervoorkeur en de manier waarop je diens leerproces organiseert. Het gaat dus niet zozeer over de persoon, maar over de context waarin hij graag leert.
Ruijters signaleert vijf verschillende leervoorkeuren:
Hierbij leert een medewerker het liefst van real-life scenario’s. Hij gedijt goed onder druk en leert het beste door te observeren en te analyseren wat wel en niet werkt. Een ‘afkijker’ floreert in de dagelijkse hectiek en past geleerde lessen direct toe. Simulaties en oefensituaties werken voor hem niet motiverend; een ‘afkijker’ wil leren in echte situaties.
Steeds meer mensen voelen het nut en belang van sociaal leren. Een medewerker die hier de voorkeur aan geeft bloeit op door samen te sparren en ideeën uit te wisselen. Hij voedt zijn leerproces door interactie met anderen en hecht waarde aan onderling vertrouwen. Geef in zo een geval ruimte voor discussies, samenwerkingsprojecten en groepsleren.
Sommige medewerkers koesteren het traditionele leerproces, waarbij experts hun kennis overdragen. In zo een geval heeft iemand behoefte aan gestructureerde informatie en is hij vaak een fervent lezer. Voorzie een medewerker met deze leervoorkeur van goed gestructureerde, inhoudsrijke leermaterialen en faciliteer interacties met experts om de honger naar kennis te stillen.
Een ‘oefenaar’ gedijt het beste in een veilige omgeving waar fouten worden gezien als kansen om te groeien. Een medewerker met deze voorkeur heeft begeleiding en reflectietijd nodig om uitdagingen aan te gaan en te leren van zijn fouten. Integreer praktische oefeningen, rollenspellen en gaming om het leertraject te versterken.
Voor sommige medewerkers is leren een integraal onderdeel van het dagelijks leven. Een ‘ontdekker’ floreert wanneer hij zelf de controle heeft over zijn leerproces en nieuwe inzichten ontdekt door praktische ervaringen. Moedig hem aan om grenzen te verleggen, zelf oplossingen te vinden en creativiteit te omarmen.
Interessant die verschillen tussen de leervoorkeuren, maar hoe kun je met deze kennis nu effectieve leertrajecten creëren? Waar moet je aan denken? Een aantal tips:
Geen one-size-fits-all aanpak. Identificeer de leervoorkeur van een medewerker en stem het leertraject af op zijn behoeften.
Integreer verschillende leervormen – van praktijkervaringen en groepsdiscussies tot lezingen en zelfstandig onderzoek. Zo bied je voor elk wat wils.
Zorg voor een veilige en ondersteunende omgeving waarin fouten welkome leerkansen zijn. Dit stimuleert zowel ‘oefenaars’ als ‘ontdekkers’.
Faciliteer interactie en samenwerking tussen medewerkers om sociale leerervaringen te bevorderen, vooral voor ‘participators’.
Creëer momenten voor reflectie en feedback. Deze zijn cruciaal voor ‘oefenaars’ en helpen iedereen om bewuster te leren.
Geef medewerkers de ruimte om hun eigen leerpaden te creëren, vooral voor degenen die ‘ontdekken’ als hun leervoorkeur hebben.
Begrijp dat leervoorkeuren kunnen evolueren. Blijf de leeromgeving aanpassen om aan veranderende behoeften te voldoen.
De leer- en ontwikkeltrajecten in jouw organisatie afstemmen op verschillende leervoorkeuren is absoluut de moeite waard. Leren en ontwikkelen wordt hiermee een stuk effectiever en jouw medewerkers levert het meer tevredenheid op. Hulp nodig bij het opzetten van een nieuw traject? Een verdieping aanbrengen in je huidige beleid? Tips voor meer diversiteit in jouw aanbod? Mijn collega’s en ik helpen je graag.
Maxime ProfijtArbeids- en OrganisatiepsycholoogTel: +31 (0)316 740 129E-mail: m.profijt@vitaconluteijn.nl
Actueel
Subsidie praktijkleren 2026: zo benut je de regeling optimaal
Als dga privé financiële middelen nodig – kies je voor meer salaris of dividend?
Schijnzelfstandigheid bij gemeenten: zo krijg je grip op zzp-risico’s
Deel dit bericht
Nog niet uitgelezen?
Begeleid je binnen jouw organisatie een BBL leerling of student binnen een erkend praktijkleertraject? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor de subsidie praktijkleren. Toch zien we in de praktijk dat veel werkgevers deze regeling niet benutten of onnodig subsidie mislopen door fouten in de administratie of een te late aanvraag. Dat is jammer, want […]
Je werkt keihard in en aan je eigen bv, maar privé voelt het soms krap. Misschien wil je een verbouwing financieren, een luxe aankoop doen of gewoon wat ruimer leven? De winst is er, maar die zit in je bv. Hoe haal je die fiscaal slim naar privé? Zelfstandig Assistent Accountant Marieke Gooiker vergelijkt 2 […]
Schijnzelfstandigheid is voor gemeenten geen theoretisch risico meer. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op arbeidsrelaties. Organisaties moeten zelf kunnen onderbouwen of iemand echt zelfstandig is of feitelijk in dienstbetrekking werkt. Daarnaast raakt schijnzelfstandigheid steeds vaker aan de rechtmatigheid van uitgaven en daarmee aan de financiële verantwoording van gemeenten. Dat maakt dit onderwerp […]
Veel werkgevers vergoeden woon-werkverkeer met een vaste kilometervergoeding. Vaak gebeurt dat via de 214-dagenregeling, waarbij je uitgaat van een vast aantal reisdagen per jaar. Dat lijkt eenvoudig: maximaal € 0,23 per kilometer onbelast vergoeden en klaar. In de praktijk gaat het echter wel eens mis. Denk aan situaties waarin een medewerker minder gaat werken, verhuist […]
Je wilt professionaliseren. Je ziet dat versnipperde Excel-lijsten en losse systemen je HR-processen vertragen. Een nieuw HR systeem lijkt de logische stap. Jij ziet de voordelen direct. Maar hoe krijg je de directie mee? In een MKB-organisatie waar ik als e-HRM consultant betrokken was, speelde precies dit. Het HR-team was enthousiast. Toch werd het voorstel […]
© 2026 - Stolwijk Kennisnetwerk