Nederland is nog net zo ziek als in 1990

Van 840.000 arbeidsongeschiktheidsuitkeringen in 2023 naar 853.000 in 2024. Dat voorspelt UWV en ze ziet de oorzaak met name bij 60-plussers. Kunnen we het tij nog keren? En zo ja, hoe?

Door Marcel Moes, Directeur/Adviseur Publiek Advies

Ongeveer dertig jaar geleden riep toenmalig minister-president Ruud Lubbers: ‘Nederland is ziek!’ Hij agendeerde daarmee de problematiek van het stijgende verzuim in veel sectoren en het aantal mensen in de WAO, toen bijna 900.000. Hij kondigde ook meteen aan: ‘Bij een miljoen heb ik gefaald, dan ben ik weg.’ Wat volgde was een forse hervorming van de sociale zekerheid, waarbij de duur en hoogte van en rechten op een uitkering werden aangepakt. Daarnaast kwamen door privatisering in de Arbowet meer verantwoordelijkheden bij werkgevers en werknemers te liggen. Het resultaat? Het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen daalde flink.

Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen – In 2024 terug bij af?

En nu? Anno 2024 voorziet het UWV dus weer een forse stijging van het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. Van 840.000 in 2023 naar 853.000 dit jaar. Met name door een stijging onder mensen van 60 jaar en ouder. Ik schat in dat Lubbers zich met deze trend en aantallen omdraait in zijn graf. We zijn weer terug bij af als we niets doen!

Dit staat ons te doen

Maar wat moeten en kunnen we dan doen? We moeten beginnen bij het stelsel. Hoe realistisch en effectief zijn de regelingen voor preventie, verzuim en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen? Waar kunnen we efficiëntere slagen maken en de sociale zekerheid financieel beter beheersbaar maken? Want dat onder controle houden van de kosten is hard nodig voor het behouden van draagvlak in de samenleving. Zeker met de vergrijzende beroepsbevolking in de komende jaren in het achterhoofd.

Een hoofdrol is daarin mijns inziens weggelegd voor goed werkgeverschap. Praktisch gezien vertaald in bijvoorbeeld:

• Aandacht besteden aan een veilige en gezonde werkplek
• Het inschakelen van een budgetcoach bij financiële problemen van medewerkers
• Het stimuleren van gezondheid met beweegprogramma’s en goede voeding

Daar hebben medewerkers, werkgevers en de samenleving in zijn geheel allemaal baat bij.

Meer weten?

Het gaat te ver om hier alle mogelijkheden voor implementatie in de praktijk te noemen, maar uit deze blogs kun je mogelijk al de nodige inspiratie halen:

• Blog ’10 tips voor verzuimpreventie’
• Blog ‘Werkplezier: Zo bouw je een brug tussen jong en oud’
• Blog-serie ‘Productievere medewerkers: bewegen, ontspannen, eten’

Maar we weten natuurlijk allemaal: elke organisatie is uniek en daarmee dus ook elk verandertraject. Daarom denken en ontwerpen we graag met je mee. Mijn collega’s en ik van Stolwijk Publiek Advies vanuit ons specialisme in de publieke sector en verandertrajecten en mijn collega’s van Vitacon Luteijn vanuit hun expertise in HR, welzijn op de werkvloer en coaching en ontwikkeling.

Bel of mail ons gerust, want samen kunnen we verzuim terugdringen, jouw organisatie versterken en sociale zekerheid betaalbaar en toegankelijk houden.

Marcel Moes
Adviseur Publiek Advies
Tel: +31 (0)6 1985 4758
E-mail: m.moes@stolwijkpubliekadvies.nl