Lokale overheid | Wet versterking decentrale rekenkamers

Op 27 september 2022 zal de Eerste Kamer het besluit aannemen om de Gemeentewet te wijzigen (hamerstuk). Dit in verband met het afschaffen van de decentrale rekenkamerfunctie en het uitbreiden van de bevoegdheden om decentrale rekenkamers te versterken. De wet zal waarschijnlijk in gaan op 1 januari 2023.

Rekenkamers onderzoeken of beleid en bestuur kostenefficiënt, effectief en volgens de regels gebeurt. Uit onderzoek is gebleken dat in veel gemeenten niet of nauwelijks invulling wordt gegeven aan rekenkameronderzoek. In het wetsvoorstel is opgenomen dat elke gemeente een onafhankelijke rekenkamer instelt, eventueel samen met andere gemeenten. Het is voor gemeenten niet meer mogelijk om rekenkameronderzoek op een andere manier te organiseren.

Na de wetswijziging is het niet meer mogelijk om een rekenkamer te bemensen met deelname van raadsleden.

Uitbreiding bevoegdheden rekenkamers

Daarnaast worden ook de bevoegdheden van rekenkamers uitgebreid. Zo kunnen zij straks onderzoek instellen naar de contracten met privaatrechtelijke rechtspersonen waarmee bijvoorbeeld zorg of maatschappelijke ondersteuning in het sociale domein wordt ingekocht. Ook de mogelijkheden om onderzoek te doen naar subsidies, garanties en leningen worden verruimd. Ten slotte krijgen decentrale rekenkamers meer mogelijkheden om onderzoek te doen naar privaatrechtelijke rechtspersonen waarin verschillende overheidsorganen samenwerken.

Verhoging budget

Aan de tweede kamer is bij de behandeling van het wetsvoorstel gevraagd naar een verhoging van het budget voor de rekenkamer, zodanig dat de rekenkamers het werk goed kunnen doen. De minister zegde toe te onderzoeken wat een reëel jaarlijks budget is voor een rekenkamer in samenhang met de grootte van een organisatie. Een ander punt dat veel werd genoemd was de opvolging van de adviezen die de rekenkamer aan de gemeenteraad of het algemeen bestuur geeft.