Wat als het nulurencontract verdwijnt met de Wet verbetering zekerheid flexibele arbeidskrachten?

In april 2023 presenteerde (inmiddels demissionair) minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid plannen om de arbeidsmarkt toekomstbestendiger te maken. Onder andere met de Wet verbetering zekerheid flexibele arbeidskrachten. Onderdeel hiervan is dat het nulurencontract verdwijnt. Het onderwerp is niet controversieel verklaard en blijft dus in beweging. Met als gevolg dat meerdere klanten me dezelfde vraag stelden: Mag ik op dit moment nou wel of niet nog een nulurencontract met een medewerker overeenkomen? Ik leg het je uit.

Door Laura van Alst, Arbeidsjurist

Doel van de nieuwe Wet verbetering zekerheid flexibele arbeidskrachten is het verkleinen van verschillen tussen vaste en flexibele arbeidsovereenkomsten. Flexibele medewerkers krijgen dan meer zekerheid over hun inkomen en werkrooster, zo redeneert het kabinet. De overheid heeft de afgelopen jaren al meerdere stappen in deze richting gezet, bijvoorbeeld met de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden. Desondanks ervaren medewerkers met een nulurencontract nog steeds onzekerheid. Dus gaat het kabinet nu een stap verder en wil het dat het nulurencontract verdwijnt. Althans, in de vorm zoals we het nu kennen.

Wat verandert er als het nulurencontract verdwijnt?

Het nulurencontract wordt afgeschaft. In plaats daarvan krijg je als werkgever de mogelijkheid om met een medewerker een basiscontract aan te gaan voor een minimumaantal uren (hoger dan 0). Dit zijn de zogenaamde ‘garantie-uren’. Je moet de medewerker minimaal voor het in het basiscontract vermelde aantal garantie-uren inroosteren en uitbetalen. Daar bovenop mag je de medewerker vragen maximaal 30% extra uren beschikbaar te zijn en moet je duidelijkheid geven over de tijdstippen waarop deze zogenaamde ‘beschikbaarheidsuren’ kunnen vallen. Hiermee wordt voorkomen dat je een (te) grote beschikbaarheid van een medewerker eist bij het aangaan van een arbeidsovereenkomst voor een relatief kleine arbeidsomvang.

Basiscontract valt onder lage WW-premie

Om te bevorderen dat mensen met een tijdelijk basiscontract doorstromen naar een vaste arbeidsovereenkomst, wil de overheid het basiscontract voor onbepaalde tijd onder de lage WW-premie laten vallen. Het verschil met de hoge WW-premie, waar een oproepcontract voor onbepaalde tijd nu nog onder valt, bedraagt 5%.

Wat geldt voor scholieren als het nulurencontract verdwijnt?

Veel studenten en scholieren zijn met een nulurencontract in dienst van een werkgever. Zo kunnen zij werken en leren goed combineren en bijvoorbeeld in tentamenweken minder werken en in schoolvakanties juist meer. Zij mogen daarom op oproepbasis blijven werken en het ziet er daarmee naar uit, dat het mogelijk blijft om met deze medewerkers een nulurencontract overeen te komen. Ook als voor andere flexibele arbeidskrachten de mogelijkheid van het aangaan van een nulurencontract verdwijnt.

Wanneer gaat Wet verbetering zekerheid flexibele arbeidskrachten in?

Het is nog onduidelijk wanneer de Wet verbetering zekerheid flexibele arbeidskrachten zal ingaan. De internetconsultatie, waarbij burgers en bedrijven verbetersuggesties konden indienen, voor het wetsvoorstel is afgerond. Nu is het aan de ministerraad om de suggesties in overweging te nemen en een besluit te nemen over het wetsvoorstel. Pas daarna gaat het naar de Tweede en Eerste Kamer. Hoewel het onderwerp niet controversieel is verklaard, stuurt een demissionair kabinet over het algemeen geen ingrijpende wetsvoorstellen voor behandeling naar de Tweede kamer. De kans is dus groot dat het wetsvoorstel blijft liggen tot na de nieuwe kabinetsformatie.

Mag je op dit moment een nulurencontract aanbieden?

Ik zie je denken, en nu? Nóg is de nieuwe Wet verbetering zekerheid flexibele arbeidskrachten er niet. En dus mag je nog nulurencontracten aanbieden. Hier zijn echter al wel strenge regels aan verbonden.

Verder raad ik je aan om als werkgever alvast te inventariseren welke contractvormen je op dit moment toepast in jouw organisatie. Heb je lopende arbeidsovereenkomsten op basis van een nulurencontract? Bepaal of en hoe je die op andere wijze wilt continueren.

Meer weten over flexibele arbeidsrelaties nu het nulurencontract verdwijnt?

Heb je vragen over de plannen van het kabinet of wil je weten of jouw nulurencontracten voldoen aan de huidige wet- en regelgeving? Mijn collega’s en ik helpen je graag. Bel of mail me gerust.

Laura van Alst
Arbeidsjurist
Tel: +31 (0)316 740 115
E-mail: l.v.alst@vitaconluteijn.nl