Lokale overheid | Rechtmatigheidstekortkomingen bij uitvoering identificatieplicht bij bijstandsverlening

Bij de Commissie BBV is onlangs een interessante vraag binnengekomen over rechtmatigheidstekortkomingen bij uitvoering identificatieplicht bij bijstandsverlening. Deze willen wij graag met je delen:

Vraag

De vraag luidde als volgt:

Kunnen tekortkomingen bij de uitvoering van de identificatieplicht bij bijstandsverlening (Participatiewet, w.o. Tozo en Bbz 2004, alsmede IOAW en IOAZ) worden aangemerkt als een formele onrechtmatigheid in de zin van de Kadernota 2018 en het addendum van 2021, in tegenstelling tot een financiële onrechtmatigheid, waarbij dus een kwantificering van het financieel beslag van de tekortkoming achterwege kan blijven? Er is immers sprake van het (niet) naleven van financiële wetgeving met niet directe financiële gevolgen.

Hierbij moet bedacht worden dat gemeenten de identiteit in sommige gevallen uitsluitend vaststellen door middel van DigiD in combinatie met het raadplegen van de BRP of Suwinet. Dit is weliswaar niet in overeenstemming met de letter van artikel 17, vierde lid, van de Participatiewet waarbij gevraagd wordt het identiteitsbewijs “ter inzage” te verstrekken. Materieel leidt deze handelwijze echter tot een vergelijkbare situatie, zoals dit ook tot uitdrukking is gebracht voor de Tozo, in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2020.

Indien uit de accountantscontrole blijkt dat de gemeente überhaupt geen activiteiten heeft ontplooid om de identiteit van de bijstandsaanvrager vast te stellen (dus noch via het identiteitsbewijs, noch via DigiD/BRP/Suwinet) dan blijft sprake van een financiële onrechtmatigheid.

Antwoord

Onderstaand antwoord is geformuleerd door de Commissie BBV:

“Tekortkomingen bij de uitvoering van de identificatieplicht bij de bijstandsverlening zijn aan te merken als een niet financiële onrechtmatigheid. Dat betekent het niet naleven van (financiële wetgeving) zonder (directe) financiële gevolgen. Indien blijkt dat de gemeente überhaupt geen activiteiten heeft ontplooid om de identiteit van de bijstandsaanvrager vast te stellen (dus noch via het identiteitsbewijs, noch via DigiD/BRP/Suwinet), zal er bij de jaarrekening 2021 sprake zijn van een financiële onrechtmatigheid.”

Achtergrond

De aanleiding, wettelijk kader en kader van de rechtmatigheidscontrole op basis waarvan de Commissie BBV tot dit antwoord is gekomen is te lezen op de site van de Commissie BBV.