Fiscale maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord

PVV, VVD, NSC en BBB hebben op 16 mei 2024 een hoofdlijnenakkoord gesloten. Hoewel dit nog moet leiden tot een gedetailleerd regeerakkoord, zien we hierin al wel diverse fiscale maatregelen. Wat kun je verwachten aan fiscale maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord? Je leest het per thema.

Maatregelen voor arbeid

Uit het hoofdlijnenakkoord kunnen we de volgende voorgenomen (fiscale) maatregelen voor arbeid opmaken:

• Lastenverlichting op arbeid en verlaging van de marginale druk voor middeninkomens (bijvoorbeeld met introductie van een derde schijf in de inkomstenbelasting).
• Meer zekerheid op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld door een zelfstandigenbeleid voor echte zelfstandige (zzp’ers), regulering van de uitzendsector en meer vaste contracten voor werknemers >> de wetsbehandeling van de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) en de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) wordt voorgezet).
• Bijna gratis kinderopvang vanaf 2027. Daarentegen wordt het tarief dat ouders vergoed krijgen via de kinderopvangtoeslag (de maximum uurprijs) in 2026 niet geïndexeerd.
• Hervorming van de WW vanaf 2027 (hoe is nog niet uitgewerkt; gedacht wordt aan het verlengen van de opzegtermijn van arbeidscontracten in combinatie met een poortwachterstoets of een verkorting van de duur van de WW-uitkering naar 18 maanden).
• Vanaf 1 juli 2026 wordt de compensatie van de transitievergoeding voor werkgevers bij ontslag vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid beperkt tot kleine werkgevers (met minder dan 25 medewerkers).
• De Awf-premie (WW-premie) wordt zowel voor vaste als voor flexibele contracten vanaf 2026 verhoogd met 0,1%.
• De kwalificatie-eisen van de kennismigrantenregeling worden aangescherpt en verhoogd.
• Er wordt beoordeeld of, en zo ja welke, fiscale voordelen onder de extraterritoriale kostenregeling (EKT-regeling) worden versoberd.

Maatregelen voor ondernemers

Specifiek voor ondernemers zien we de volgende relevante (fiscale) maatregelen in het hoofdlijnenakkoord:

• Het terugdraaien van een aantal al aangenomen of aangekondigde lastenverzwaringen, waaronder:
  • De in de Voorjaarsnota 2024 aangekondigde verdere verlaging van de mkb-winstvrijstelling vanaf 2025 van 12,7 naar 12,03% gaat niet door (de mkb-winstvrijstelling bedraagt in 2024 nog 13,31%; eerder was al aangenomen dat deze per 2025 verlaagd zou worden naar 12,7%).
  • Het aangenomen voorstel om vanaf 2025 de inkoopfaciliteit van eigen aandelen in de dividendbelasting af te schaffen wordt teruggedraaid.
  • De verhoging per 1 januari 2024 van het hoogste tarief in box 2 van 31 naar 33% wordt teruggedraaid (onduidelijk is of dit met terugwerkende kracht vanaf 2024 gebeurt, maar volgens de budgettaire bijlage bij het hoofdlijnenakkoord in ieder geval vanaf 2025 >> Dat betekent een tarief in box 2 tot € 67.000 (bij fiscale partners € 134.000) van 24,5% en daarboven 31%).
  • De in de Voorjaarsnota 2024 aangekondigde verhoging van de energiebelasting aardgas in de derde, vierde en vijfde schijf per 2025 gaat niet door.
• Verlaging van energiebelasting op aardgas in de eerste en tweede schijf (tot 170.000 m3) vanaf 2025 met 2,82 cent per m3, oplopend tot 4,8 cent per m3 in 2030.
• Uitfasering van het Nationaal Groeifonds (de eerste drie rondes worden nagekomen, maar ronde vier en vijf vervallen).
• Een fiscaalvriendelijke ruimhartige vrijwillige en langdurige stoppersregeling voor land- en tuinbouwers.
• Beperking van giftenaftrek in de vennootschapsbelasting en geven uit de vennootschap vanaf 2025.
• Verhoging van de renteaftrekbeperking in de Vpb (earningsstripping) van 20% naar het Europese gemiddelde van 25% vanaf 2025.
• Invoering van circulaire plasticheffing vanaf 2028.

Maatregelen voor vervoer

Qua vervoer zien we de volgende geplande fiscale maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord naar voren komen:

• Afschaffing van alle subsidies voor de aanschaf van elektrische auto’s, zowel nieuw als tweedehands auto’s (onduidelijk is nog wat gaat gelden voor de verlaagde bijtelling van elektrische auto’s).
• De gewichtscorrectie voor elektrische auto’s in de motorrijtuigenbelasting (mrb) blijft bestaan.
• Verlenging van de huidige accijnsverlaging op brandstof met een jaar, tot eind 2025.
• Invoering van diesel met een lager accijns (de zogenaamde rode diesel) voor boeren, tuinders en loonwerkers vanaf 2027.
• Invoering van gedifferentieerde vliegbelasting vanaf 2027 (hogere belasting naarmate de vliegafstand langer is).

Maatregelen voor wonen

Ook op het gebied van wonen bevat het hoofdlijnenakkoord een aantal (fiscale) maatregelen, waaronder:

• Ongewijzigde fiscale positie van de eigen woning (dit betekent o.a. het voortbestaan van hypotheekrenteaftrek voor eigenwoningbezitters en een ongewijzigd eigenwoningforfait).
• Maximering van de stijging van onroerendzaakbelasting.
• Verlaging van energiebelasting op aardgas in de eerste en tweede schijf (tot 170.000 m3) vanaf 2025 met 2,82 cent per m3, oplopend tot 4,8 cent per m3 in 2030.
• Introductie van een belasting op ongebouwde grond met een woonfunctie.
• Vermindering van regeldruk en (waar mogelijk) belastingdruk om bouwen van (private) huurwoningen te stimuleren.
• Verdwijnen van de salderingsregeling voor eigenaren van zonnepanelen, in één keer vanaf 2027 (dit is een eerdere en abruptere afschaffing van de salderingsregeling dan het laatste plan over afbouw dat de Eerste Kamer onlangs niet heeft aangenomen).

Btw-verhogingen

Onder de fiscale maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord bevinden zich ook een aantal voorgenomen btw-verhogingen:

• Verhoging van btw op culturele goederen en diensten (waaronder boeken en toegang tot theater, musea, kermisattracties en dierentuinen) van 9 naar 21% vanaf 2026.
• Verhoging van btw op logies (waaronder hotelovernachtingen) van 9 naar 21% vanaf 2026.

Maatregelen voor particulieren

Voor particulieren zijn verder nog de volgende fiscale maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord te filteren:

• Deels terugdraaien van de verhoging van het box 3-tarief naar 36% (onduidelijk is hoeveel en of dit met terugwerkende kracht vanaf 2024 gebeurt; volgens de budgettaire bijlage in ieder geval vanaf 2025 en hiervoor wordt € 100 miljoen euro per jaar beschikbaar gesteld).
• Beperking van giftenaftrek in de inkomstenbelasting vanaf 2025 (vanaf 2028 worden alle verschillende soorten giften in de inkomstenbelasting op gelijke wijze behandeld; er bestaat dan waarschijnlijk geen verschil in behandeling meer tussen periodieke giften en andere giften).
• Verhoging van kindgebonden budget en huurtoeslag vanaf 2025 omhoog.
• Bevriezing van afbouw van dubbele heffingskorting in de bijstand van 2025 tot en met 2027.

Overige maatregelen

Daarnaast zien we in het hoofdlijnenakkoord nog diverse overige (fiscale) maatregelen, zoals:

• Voorbereiding van wetgeving voor een hervorming van het toeslagen- en belastingstelsel.
• Introductie van het ‘recht op vergissen’ (één enkele fout mag een burger niet direct diep in problemen brengen).
• Forse verlaging van overheidskosten van aanmaning en incasso.
• Verruiming van mogelijkheden (tijden en locaties) om in persoonlijk contact te kunnen komen met de overheid, grotere beschikbaarheid van hulp bij digitaal contact met de overheid en meer tijdig en adequaat telefonisch contact met burgers door de overheid.
• Verhoging van kansspelbelasting van 30,5 naar 37,8% vanaf 2025.
• En er volgen verdere stappen voor afbouw of versobering van (negatief geëvalueerde) fiscale regelingen en om onbedoelde constructies aan te pakken.

Meer over fiscale maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord?

Lees het Eindverslag en hoofdlijnenakkoord van informateurs Dijkgraaf en Van Zwol op de website van de kabinetsformatie.

Bron: SRA