Arbeidsmigratie: een vloek of zegen?

Het was een belangrijk thema bij de verkiezingen: arbeidsmigratie. Alle partijen willen er werk van maken om deze vorm van migratie te beperken. Waar de een het zoekt in het helemaal indammen van arbeidsmigratie, wil de ander specifieke groepen arbeidsmigranten uitsluiten of een plafond instellen.

Door Marcel Moes, Directeur/Adviseur Publiek Advies

Over welke aantallen arbeidsmigranten hebben we het nu eigenlijk? Het onderzoekbureau SEO becijfert in haar rapport ‘Arbeidsmigratie in 2030′ dat het aantal arbeidsmigranten in de afgelopen jaren is verviervoudigd van zo’n 200.000 in 2006 naar circa 850.000 in 2021. Naar verwachting zet deze groei zich bij ongewijzigd beleid door.

Doel beperking arbeidsmigratie

Welk doel dient het beperken van de arbeidsmigratie? Tot een aantal jaren geleden was dat vooral om verdringing op de arbeidsmarkt tegen te gaan. Met de huidige personeelskrapte is dat argument van tafel verdwenen. Tegenwoordig noemen partijen vooral andere argumenten als uitbuiting, slechte huisvesting en daarmee gepaard gaande overlast.

Consequenties voor economische ontwikkeling

Naast deze schaduwkanten van arbeidsmigratie zit er ook een andere kant aan. Zo leunen bedrijfstakken als de landbouw, groothandel, horeca, zorg, logistiek en ICT in toenemende mate op arbeidsmigranten. Dit omdat er onvoldoende Nederlandse beroepskrachten zijn om al het werk in deze bedrijfstakken gedaan te krijgen. Het beperken of terugdringen van het aantal arbeidsmigranten heeft direct consequenties voor de economische ontwikkeling van deze sectoren en de producten of diensten die ze leveren.

De nettobijdrage

SEO becijfert dat in 2019 arbeidsmigranten netto 11 miljard euro bijdroegen aan het nationaal inkomen (gemiddeld € 650 netto per hoofd van de bevolking). Deze nettobijdrage stijgt volgens het onderzoek van SEO naar maximaal 22 miljard euro (gemiddeld € 1100 per hoofd van de bevolking) in 2030. Een deel hiervan komt ten goede aan de arbeidsmigranten zelf in de vorm van loon en premies. Het overige deel komt ten goede aan alle Nederlanders in de vorm van goedkopere producten, betere zorg, lagere belastingen of meer consumptieve keuzes.

Het dilemma

Zie hier het dilemma van arbeidsmigratie. De door de politieke partijen bepleitte beperking van arbeidsmigratie leidt wellicht tot minder huisvestingsproblemen, maar heeft ook een prijs in termen van krimp in bepaalde bedrijfstakken, een duurder stukje vlees, minder zorg of een hogere belastingdruk. Het risico van een te eenzijdige benadering van het arbeidsmigratie-vraagstuk is dan ook dat het leidt tot verplaatsing in plaats van het oplossen van problemen. Een breed inhoudelijk maatschappelijk debat kan hier soelaas bieden.

Zullen we binnenkort eens sparren over economie en arbeidsmarkt en hoe je die met jouw organisatie kunt versterken?

Marcel Moes
Directeur/Adviseur Publiek Advies
Tel: +31 (0)6 1985 4758
E-mail: m.moes@stolwijkpubliekadvies.nl