Mag je verplichte vakantiedagen aanwijzen?

Misschien is het in een bepaalde periode rustig voor jouw bedrijf. Mag je medewerkers dan verplichten om vrije dagen op te nemen? Hoe kun je regels over verplichte vakantiedagen vastleggen? Dit zijn je opties.

Mogen verplichte vakantiedagen?

Je bent wettelijk verplicht medewerkers minstens vier keer het aantal uren dat hij per week werkt aan vakantiedagen te bieden. Dit zijn de wettelijke vakantiedagen. Daar bovenop staat het je vrij om extra vrije dagen te geven. Dat zijn dan de bovenwettelijke vakantiedagen. In principe mogen medewerkers zelf kiezen wanneer ze wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen opnemen. Wil je als werkgever graag een aantal verplichte vakantiedagen inroosteren, bijvoorbeeld de vrijdag na Hemelvaart of de dagen tussen Kerst en Oud en Nieuw? Dat kan, maar wel onder voorwaarden.

Verplichte vakantiedagen vastleggen en aankondigen

Het mogen aanwijzen van verplichte vrije dagen moet vooraf zijn vastgelegd in de cao. Staat het daar niet, dan moet je vooraf in de arbeidsovereenkomst van je medewerkers aankondigen dat je als werkgever verplichte vakantiedagen mag aanwijzen en hoeveel. Een medewerker stemt hiermee in bij zijn contractondertekening.

Je moet verplichte vrije dagen ruim van tevoren aankondigen, bijvoorbeeld vóór de start van een nieuw jaar, zodat werknemers er op tijd rekening mee kunnen houden. Het is niet verboden om er later in het jaar nog mee te komen, maar netjes is anders.

Hoeveel verplichte vrije dagen?

Er is geen wettelijk maximum aan het aantal verplichte vakantiedagen dat je als werkgever mag opleggen. In sommige sectoren wordt de periode van bijna alle vrije dagen vastgelegd, zoals de bouwvak in de bouw en schoolvakanties in het onderwijs. Dat zijn collectieve vakanties. Het is welhandig om medewerkers daarnaast nog een aantal vrije dagen voor vrije invulling te geven.

Verplichte vakantiedagen zijn betaald

Verplichte vakantiedagen die je aanwijst gaan af van het vakantiedagensaldo van een medewerker. Dit zijn uiteraard wel betaalde vrije dagen. Je mag je werknemers niet opleggen een dag onbetaald verlof te nemen, tenzij ze daar zelf om vragen of expliciet mee akkoord gaan.

Zijn feestdagen verplichte vrije dagen? 

Je hoeft op erkende feestdagen, zoals met Pasen en Kerst, niet verplicht vrij te geven, tenzij dat in de cao of arbeidsovereenkomst is vastgelegd. Deze dagen zijn wel officiële vrije dagen, maar in bijvoorbeeld de horeca en detailhandel wordt toch vaak gewerkt. Ook is het niet bij wet vastgelegd dat werknemers op deze dagen extra loon krijgen.

Als er geen cao van toepassing is in jouw branche, mag je zelf bepalen welke feestdagen je medewerkers vrij zijn. Een lijst met feestdagen kun je van tevoren vastleggen in de arbeidsovereenkomst of in een personeelshandboek. Vooraf afgesproken feestdagen gaan niet af van de vakantiedagen die je werknemer ieder jaar heeft. Het zijn extra vrije dagen.

Bron: MKB Servicedesk